Newton

Gotšwa go Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Newton e be e le Mofisika wa Seisimane. Leina la gagwe le le tletšego ke Sir Isaac Newton. O belegilwe ka di 4 Pherekgong 1643 gape o hlokofetše ka di 31 Hlakola 1727.

Newton mo seswantšhong sa 1702 ka Godfrey Kneller
Isaac Newton (Bolton, Sarah K. Famous Men of Science. NY: Thomas Y. Crowell & Co., 1889)

O hlomile melao ya mosepelo ye e tumileng kudu.

Melao ye ke motheo wa kwešišo ya rena ya mosepelo. Kwešišo ye e fetošitšwe ke Albert Einstein magareng ga 1904 le 1920.

Melao ya mosepelo ya Newton[lokiša | edit source]

Molao wa pele[lokiša | edit source]

Selo se tla dula se khutšitše goba se le mosepelong wa belositi ya go se fetoge ntle le ge kgapeletšo ya go se lekalekane e ka dirwa mo go sona.

Molao wa bobedi[lokiša | edit source]

Ge kgapeletšo-poelo e dirišwa mo go selo e diriša selo go akgofiša ka tšhupetšong ya kgapeletšo-poelo ye. Kakgofišo yeo e abja ka tebano le kgapeletšo-poelo mme ya abja ka go se lebane le mmase wa selo.

Molao wa boraro[lokiša | edit source]

Ge selo A se gapeletša selo B, kgapeletšo ya A mo go B e lekana ka bogola bja kgapeletšo ya B mo go A eupša tšhupetšo ya kgapeletšo ya A mo go B e kgahlana thwii le tšhupetšo ya kgapeletšo ya B mo go A.

Mohlala wa Molao wa bobedi le wa boraro[lokiša | edit source]

Re ka tšea mohlala wo o latelago ya thumano ya leswika le bomorago bja lephaka go laetša molao wa bobedi le wa boraro wa Newton.

Traka, e sepela ka 30 m/s goba 108 km/h go leba bohlabela mo mothalong thwii tseleng ye e lekanetšego, e rwele 300 kg ya leswika la khonkhoriti kgauswi le bomorago bja yona. Traka e thumana ka hlogo le mohlare, ya ema. Leswika la khonkhoriti le thelela morago ga lephaka mme la tsenelela 50 cm ka gare, pele le ema. Re ka tšea gore kgapeletšo-kgohlano gare ga lebato le leswika e a hlokomologwa.

Go tšwa molaong wa bobedi wa Newton kgapeletšo ya go se lekalekane ye e dirišwago ke lephaka mo leswikeng e abaganywa ka tekanyo le mmase wa leswika le kakgofišollo ya leswika.

Go tšwa molaong wa boraro wa Newton, lephaka le dira kgapeletšo-kgohlano mo go leswika ye e lekanago le kgapeletšo ye e dirišwago ke leswika mo lephakeng. Kgapeletšo ye e fokotša belositi ya leswika. Kgapeletšo ya leswika mo go lephaka e potetša lephaka

Molao wa pabalelo ya momentamo[lokiša | edit source]

Mo go kgoboko ye e tlhaotšego go se na le go kgapeletšo ya ka ntle momentamo wa mothalo-thwii ga o fetoge.