Jump to content

Tshomišo ya dillathekeng ka dikolong

Gotšwa go Wikipedia

Dillathekeng ke didirišwa tše bohlokwa tšeo barutwana ba bantšhi ba ba di ratago go feta. Bafsa ba seswai go ba lesome mo lefaseng ba phela maphelo a bona ka go hlwa ba lebeletše dillathekeng. Dikgang, dikgokagano tša leago, meaparo, go reka ka online, go ithuta ka online. Tše kamoka di dirwa fela ka go thobetsa monwana godimo ga sellathekeng gomme bophelo ba tšwela pele. Efela tšhomišo ya tšona dillathekeng tše ka dikolong e sale selo seo se sa dumelelwago ka bontšhi, kudu dikolong tša mmušo. Se ke ka gore dikolo tše ga di tša tlabakelwa ka WiFi yeo e ka thušago barutwana go ka šomiša dillathekeng go ka ithuta. Barutwana ba boa gape ba šomiše tšona dillathekeng tše bošaedi ka go tšea dibidio ka nako tša dithuto, ba raloka dipapadi go tšona dillathekeng le gore gape ba tlhoriše barutwana ba bangwe dikgokaganong tša leago. Efela ge re lebelela ka lehlakoreng le lengwe re bona bobotse bja tšhomišo ya dillathekeng dikolong. Re ka lebelela gore dillathekeng di dira gore kgokagano le barutiši gammogo le barutwana ba bangwe e be bonolo kudu re lebeletše dilo tša go swana le dihlopha tša WhatsApp tšeo di šomišwago kudu matšatšing a lehono. Re boa gape re bona dillathekeng di thuša barutwana ka go mabokgoni a marentši ao re bonago diswantšho, re bonago di bidio, moo re kwago mantšu le tše dingwe tšeo di tlhohleletšago mahlale ka bontšhi.

Melao ya dikolo

[lokiša | edit source]

Dikolo ka bontšhi ga di kwane le tšhomišo ya dillathekeng ka barutwana dikolong ka mabaka a taolo ya diphapoši le taolo ya barutwana. Ye mengwe ya mehola ya makgotlataolo a dikolo ke go netefatša polokego ya batho kamoka dikolong gammogo le tshipidišo ye botse ya mananeo a dikolo.[1] Ke ka fao dikolo di ikhwetšago di eba le melao ya go laola tšhomišo ye ya dillathekeng. Kgoro ya thuto ka profenseng ya Western Cape e bolela gore dillathekeng di swantšwe go laolwa ka tsela yeo e lego gore e tšweletša thuto pele gomme di šomišwe fela ka nako ya dithutwana.[2] Go netefatša se, barutabana ba swanetše go boledišana le barutwana ka melawana ya tšhomišo ya dillathekeng gomme ba tiiše letsogo go melao yeo. Melaowana ya go swana le South African School's Act No 84 of 1996[3], Children's Act No 38 of 2005[4], Sexual Offences Act No 32 of 2007[5], POPIA Act No 4 of 2013[6], ke melao ye bohlokwa yeo e swanetšego go lebelelwa ge go dirwa melawana ya dikolo. Ka go dira bjalo, makgotlataolo a dikolo a swantše go lebelela dilo tša go swana le tšhireletšo ya bana, tshireletšo ya tshedimošo ya ka sephiring, le tshireletšo ya ditokelo tša botho.

Mehola ya tšhomišo ya dillathekeng ka dikolong

[lokiša | edit source]
Kids using cellphones in schools

Mehola ya tšhomišo ya dillathekeng ke ye mentšhi kudu go barutabana le barutwana kamoka. Barutabana ka bontšhi matšatšing a bolehono ba šomiša thekinolotši go ka kaonafatša thuto le mekgwa ya go ruta. Tšhomišo ye ya dillathekeng e thuša go kgokaganya barutwana le barutiši le letamo la tshedimošo mabapi le diteng tša thuto. Go thuto ya polelo, tšhomišo ya didrišwa tša go fetola, dipukuntšu, auto-correct le tše dingwe di thuša barutwana go ka kgona go bopa mantšu le mafoko ga bonolo.

Methopo

[lokiša | edit source]
  1. https://www.kzneducation.gov.za/images/documents/Resources/SNES/CyberSafety/KZN_PROVINCIAL_GUIDELINES_ON_THE_USE_OF_ELECTRONIC_DEVICES_IN_PUBLIC_SCHOOLS.pdf
  2. https://wcedonline.westerncape.gov.za/documents/eLearning/eLearningCircMins/minutes/edel5_18.pdf
  3. https://www.gov.za/sites/default/files/gcis_document/201409/act84of1996.pdf
  4. https://www.justice.gov.za/legislation/acts/2005-038%20childrensact.pdf
  5. https://www.justice.gov.za/legislation/acts/2007-032.pdf
  6. https://www.gov.za/sites/default/files/gcis_document/201409/3706726-11act4of2013protectionofpersonalinforcorrect.pdf