Temalelo

Temalelo ke bolwetši bja neuropsychological bjo bo hlaolwago ka kganyogo ye phegelelago le ye e tseneletšego ya go diriša sehlare tagi goba go tsenela boitshwaro bjo bo tšweletšago moputso wa kapejana wa monagano, go sa šetšwe kotsi e kgolo le ditlamorago tše dingwe tše mpe. Go dirišwa ga dihlare tagi le boelela go ka fetoša go šoma ga bjoko di synapse tšeo di swanago le meputso ya tlhago ye bjalo ka dijo goba go ratana ka ditsela tšeo di tšwetšago pele kganyogo le go fokodiša boitshwaro bakeng sa batho bao ba nago le mafelo ao a bego a le gona pele. Tiragalo ya diokobatši tšeo di bopago leswa mošomo wa bjoko di lebišitše go kwešišo ya temalelo bjalo ka bolwetši bja bjoko bjo bo nago le mehuta ye e raraganego ya mabaka a tša monagano le tša leago gammogo le a neurobiological ao a akaretšwago tlhabollogong ya temalelo.Le ge dipeba tšeo di filwego khokheine di bontšhitše tlhago ya go gapeletša le ya go se rate ya temalelo, ga go batho se se raragane kudu, se amana le boitshwaro goba dika tša semelo.

Maswao a kgale a temalelo a akaretša go tsenela ka kgapeletšo ditutuetšong tšeo di putsago, go swarega ka dilo goba boitshwaro le go tšwela pele go dirišwa go sa šetšwe ditlamorago tše mpe. Mekgwa le dipaterone tšeo di sepedišanago le temalelo ka tlwaelo di hlaolwa ka go kgotsofala ka pela , gotee le ditlamorago tše di diregilego tšeo di senyago.

Mehlala ya temalelo ya diokobatši e akaretša go tagwa, temalelo ya cannabis, temalelo ya amphetamine, temalelo ya opioid le temalelo ya go ja goba ya dijo. Ditemalelo tša boitshwaro di ka akaretša temalelo ya go petšha, temalelo ya go reka, temalelo ya diswantšho tše di kgothaletšago bootswa, temalelo ya dipapadi tša bidio le temalelo ya thobalano. DSM-5 le ICD-10 di lemoga feela temalelo ya go petšha ye le temalelo ya boitshwaro, eupša ICD-11 gape e lemoga temalelo ya go petšha.

Maswao le dika tša go lemalela dihlaretagi di ka fapana go ithekgile ka mohuta wa temalelo. Dika di ka akaretša

• Go tšwela pele ga tšhomišo ya dihlaretagi go sa šetšwe tsebo ya ditlamorago.
• Go hlokomologa maemo a tša ditšhelete ge go tliwa tabeng ya go reka dihlaretagi.
• Go netefatša kabo ye e tsepamego ya seokobatši.
• Go nyaka sehlare tagi se se oketšegilego ge nako e dutše e eya bakeng sa go fihlelela ditlamorago tše di swanago.
• Bophelo bja leago le bja mošomo bo amegile ka lebaka la tšhomišo ya diokobatši.
• Maiteko a sa atlegago a go emiša go dirišwa ga dihlaretagi
• Kgothaletša go diriša dihlare-tagi ka mehla.

Maswao a mangwe le dika di ka arolwa ka magoro go ralala le ditekanyo tše di lebanego: