Jump to content

Savanna

Gotšwa go Wikipedia
Sehlare sa savanna kua Tarangire National Park kua Tanzania ka Afrika Bohlabela

'Savannah' goba Savanna ke lefelo leo le tswakilwego la sethokgwa sa bjang le tshepedišo ya tikologo yeo e hlaolwago ke mehlare, yeo e arogantšwego ka bophara ka moo go lekanego gore marulelo a se ke a tswalelwa. Sekhurumelo se se bulegilego, se dumelela seetša se se lekanego go fihla fase go thekga legapi la bjang leo le sa senyegago, leo le bopšago kudu ke bjang.Go na le mehuta ye mene ya savanna; sethokgwa , moo mehlare le dihlašana di bopago sekhurumelo se se nnyane; savanna ya mehlare le dihlare tše di phatlaletšego le dihlatšana; savanna tša dihlatšana, le dihlatšana tše di phatlaladitšwego; le savanna ya bjang, moo mehlašana le dihlašana gantšhi di se nago gona.

DiSavanna di dula di bulegile go sa šetšwe go pitlagana ga mehlare. Gantšhi go dumelwa gore disavanna di na le mehlare e e aroganego kudu, yeo e phatlaletšego. Le ge go le bjalo, ka dipolaseng tše dintšhi, palo ya mehlarehlare e godimo gomme mehlare arogantšwe ka mehla go feta ka dithokgweng Mehuta ya savanna ya Amerika Borwa ya cerrado sensu stricto le cerrado dense ka tlwaelo e na le palo ya mehlare yeo e swanago, goba ya godimo go feta yeo e hwetšwago ka dithokgweng tša molatšatšing tša Amerika Borwa,[1][2] le savanna ya go tloga go mehlare ya 800 go ya go 3300 ya di hektare le dithokgwa tše di bapilego ke mehlare ya go 800-2000.[3] Ka mo go swanago, sethokgwa sa Guinea se na le mehlare e 129, ge go bapetšwa le 103 ya sethokgwa se se lego kgauswi le noka,[4] mola dithokgwa tša sclerophyll tša ka Bohlabela bja Australia di na le palo ya mehlare ya mo e ka bago 100 ka hektare, go swana le dithokgwa tše di lego seleteng se swanago.  

Disavana le tšona di hlaolwa ka go hwetšagala ga meetse ka sehla, ka bontši bja pula yeo e lekanyeditšwego go sehla se tee. Di tswalaganywa le mehuta ye mmalwa ya diphedi, gomme gantši di ka Lefelo la phetogo magareng ga sethokgwa le leganata goba naga ya bjang, le ge e le gore gantši ke phetogo magareng le leganata go ya sethokgweng.[5] Savanna e akaretša mo e ka bago 20% ya bogolo bja naga ya lefase. Ka go se swane le melala ya Amerika Leboa le melala ye e nago le marega a go tonya, melala e hwetšwa kudu mafelong ao a nago le tlelaemete ya go fiša go ya go ya go e fišago, go swana le Afrika, Australia, Amerika Borwa le India.[6]

  1. Felfili, Jeanine Maria; Felfili, Maria Cristina; Fagg, Christopher William; Rezende, Alba Valéria; Nogueira, Paulo Ernane; Cláudio da Silva Júnior, Manoel (2006). "Phytogeography of Cerrado Sensu Stricto and Land System Zoning in Central Brazil". In Pennington, R. Toby; Lewis, Gwilym P.; Ratter, James A. (eds.). Neotropical Savannas and Seasonally Dry Forests. pp. 79–94. doi:10.1201/9781420004496. ISBN 978-0-429-12425-9.
  2. Scholz, Fabian G.; Bucci, Sandra J.; Goldstein, Guillermo; Meinzer, Frederick C.; Franco, Augusto C.; Salazar, Ana (September 2008). "Plant- and stand-level variation in biophysical and physiological traits along tree density gradients in the Cerrado". Brazilian Journal of Plant Physiology. 20 (3): 217–232. doi:10.1590/S1677-04202008000300006. hdl:11336/103001.
  3. Geiger, Erika L.; Gotsch, Sybil G.; Damasco, Gabriel; Haridasan, M.; Franco, Augusto C.; Hoffmann, William A. (April 2011). "Distinct roles of savanna and forest tree species in regeneration under fire suppression in a Brazilian savanna: Forest expansion in a Brazilian savanna". Journal of Vegetation Science. 22 (2): 312–321. doi:10.1111/j.1654-1103.2011.01252.x.
  4. Jibrin, Abdullahi (18 February 2013). "A Study of Variation in Physiognomic Characteristics of Guinea Savanna Vegetation". Environment and Natural Resources Research. 3 (2). doi:10.5539/enrr.v3n2p52.
  5. "Savanna". Ask a Biologist. 25 May 2014. Retrieved 31 August 2022.
  6. "The grassland biome". UCMP. Retrieved 31 August 2022.