Jump to content

Lediri

Gotšwa go Wikipedia

Lediri le mantšu ao a laetšago modiro wo o dirwago ke sediri goba lešala, kwano magareng a sediri le lediri e tlišwa ke lekgokedi leo le bitšwago lekgokasediri (Letopa, 2002). Go bohlokwa go tseba phapano magareng ga lediri le kutu ya lediri pele go ka lebelelwa ka fao lediri le hlamilwego ka gona. Lediri le bopilwe ka hlogo goba dihlogo, modu le moselana goba meselana mola kutu ya lediri e bopša ke modu le moselana goba meselana fela. Ka mantšu a mangwe, ke gore mabopi ao a boletšwego ka godimo ke ona a bopago seripa se sa polelo e lego lediri. Go na le mehuta ya go fapana ya madiri yeo madiri e bopilwe ka mesela goba dihloga tsa go fapana. Go na le madiri ao a nago le dihlogo le ao a nago le meselana. [1]

Ke mohuta wa lediri ke lentiri. Lentiri ke lediri leo modiro goba seo se itšego se dirwa go motho yo mongwe. Dihlogo tša lentiri ke n-, m-,ny-, ng- gomme di kgomaganywa le dikutu tša madiri. Fela ka mongwalo wa mehleng go šomišwa tše [n- le m-]. Go ya ka bangwadi, ge tlhogo ya lentiri e etla pele ga modumopolelo woo o sego wa thatafala, modumopolelo woo o a thatafala. Mohuta o mongwa wa lediri ke leitiri. Leitiri ke lediri leo motho o dirago modiro wo o itšego go yena. Hlogo ya leitiri ke [i-] gomme e kgomaganywa le kutu ya lediri. Ge tlhogo ya leitiri e etla pele ga modumopolelo woo o sego wa thatafala, modumopolelo woo o a thatafala (Sono, 2014).[2]

  1. Sono, B.R., 2014. Mabopi ke dikokwane tsa tlhalosontsi: kahlaahlo ye e tseneletsego ya tlhalosontsi ye e tliswago ke mabopi (Doctoral dissertation, University of Limpopo).
  2. Lepota, B., 2002. Exploring the ‘conditional mood’in Northern Sotho. South African Journal of African Languages, 22(2), pp.113-121.