Jump to content

Kalo ya mešomo ya basadi ka bogadi

Gotšwa go Wikipedia

Mehleng ya kgale, go ya bogadi e be e le tebelelokgolo

Tlhalošo

[lokiša | edit source]

Mešomo ya lapa yeo e be go lebeletšwe gore e phethwe ke ngwetši go feta ya batho bao a dulago le gona ka fao lapeng.  Sa mathomo ngwetši e lebeletšwe gore e ikokobetše go batho ka moka kudukudu go mmatswale le go monna wa gagwe. Kalo ya mešomo ya lapa ya ngwetši e biletšwa ke mmatswale gore mešomo ya lapa e swanetše gore e dire eng goba a se dire eng. Dingwetši kgale gantši di be di swarwa bjalo ka bathuši ba sebjalebjale e se go bjalo ka maloko a lapa ge go etla go mešomo yeo e be go go lebeletšwe gore ba e phethe. Go realo, ge ngwetši e be e fihla ka bogadi, bohle ba ka bogadi go be go tlogelwa mešomo ya lapa gomme gore e phethe ke ngwetši go bontšha bokgoni bja go hlokomela lapa ka bogadi pele ga ge a ka hudugela go lapa la gagwe. Ngwetši e be e lebelelwa gore e itshware ka tlhompho le go itlhopha. Dingwetši di be di sa dumelelwa go balabala mabapi le tša ka bogadi goba go hlaba mašata; le ge a ka ferehlwa maikutlo.

Mešomo ya ka bogadi

[lokiša | edit source]

Mešomo ya mehleng ya ngwetši yeo e be go e dirwa gantši ka bogadi e be e le go tsoga mesong go swiela lebala, go hlwekiša ka ngwakong, go hlatswa diaparo, go apea le go yo ga meetse ka nokeng. Ka go hlatswa, mmatswale o be a ka laela ngwetši gore a hlatswetše ba ka lapeng ka moka go akaretša monna wa gagwe, mmatswale, ratswale le bagadibo gomme se e be e le setlwadi. Mešomo ye ka moka e lebanego ngwetši e be e swanetše gore e phethagatšwe ke ngwetši ntle le go balabala ka ge e be e le setlwaedi sa mešomo ya bongwetši bja mehleng ya kgale ka bogadi.

Tebelelo ye nngwe e kgolo ya ngwetši ka bogadi ke gore a belege a oketše lapa. Ge ngwetši e be e palelwa ke go ba le bana e be e le taba ya malešadihlong. Legato leo le tšewago mabapi le dingwetši tša go se belege ke go mo nyakela mogaditšong. Mogaditšong ke mosadi wa bobedi yo a tlo go nyalelwa go belega bana ka ge mosadi wa mathomo a palelwa. G e go etla go mogaditšong, go tlo lebelelwa moratho wa gagwe gore a nyalelel mosadi wa bobedi. Ge e le gore ngwetši ga e ne moratho, monna o be a na le kgetho ya go nyala mang goba mang bjalo ka mosadi wa bobedi gore a mo fe bana. Mosadi wa bobedi wa go nyalelwa go oketša lapa o bitšwa tlhatswadirope. Mosadi wa bobedi o bohlokwa go fetiša wa mathomo ka ge a tla be a kgonne go phetha mošomo wa go oketša lapa. Le ge go le bjalo, mosadi wa bobedi o be a swanetše go kgopela ditumelelo le go tšea ditaelo go merero ya lapa go bontšha tlhompho.

Ngwana wa mošemane

[lokiša | edit source]

Tebelelo ye nngwe ya ngwetši ke go belega ngwana wa mošemane ka lebaka la gore bana ba basetsana ba tlo nyalwa gomme ngwana wa mošemmane o lebeletšwe go tlo šala le lapa. Ge bana ba bašemane e le ba ba babedi goba go befa, go kgethwa ngwana wa mafelelo go šala le lapa. Ngwana wa mafelelo wa mošemane wa go šala le šapa o bitšwa mošalalapeng ka ge a abelwa lapa go tšwa go batswadi gore e be la gagwe le lapa la gagwe le lefsa. Ge ngwetši e na le bana ba basetsana fela, monna o na le kgetho ya go nyala mosadi wa bobedi goba go dirwe dipeakanyo tša go nyalela lapa.

Go nyalela lapa ke dipeakanyo tšeo di beakanywago ke maloko a lapa la bo monna go nyala mosadi gore a tle a šale le lapa ka ge ngwetši le morwa wa ka lapeng a se ngwana wa mošemane goba a na le bana ba basetsana fela. Go nyala lapa go šupa gore mosadi o nyala motse e se go monna yo a phelago. Bjalo potšišokgolo ke gore bana o tlo ba humana go tšwa go mang? Go ya ka dinyakišišo, ge o nyaletše lapa, bana bao ba belegago ke ngwetši e swanetše e be ba madi a ka fao a nyetšego ka gona. Se se šupa gore barwa ba ka mo lapeng ba ikutswa le ngwetši gore a feleletše a tswala ngwana wa mošemane yo a tlo go šala le lapa gomme a bitšwago mošalalapeng. Le ge bana ba ngwetši ba ka swana le barwa ba basadi ba ka fao lapeng, ga go na le motho yo a na go le maswanedi a go botšiša gore bana ke ba mang. Se segolo ke ge go ne bana ba madi a ka lapeng gomme lapa le tlo ba le mošalalapeng le ka se fetoge marope .

Se sengwe gape ke gore seo ba bogadi ba le go sona, ngwetši e be e swanetše ke go ba sona. Mohlala, ge ba bogadi e le bakereki goba baloi, ngwetši e swanetše go fetoga gomme e be seo ba ka bogadi e le go sona. Go tše ka moka, go hlala e be e le bogobogwa. Ke ka fao ngwetši ge e be e eya bogadi e be e laiwa tsebe go kwa gore ‘’bitla la mosadi ke bogadi’’

Se sengwe gape seo dingwetši di be go di lailwa ka sona ke gore ‘’monna ke tšhwene o ja ka matsogo a mabedi’’. Seema se se šupa gore le ge monna a nyetše ga a ke a hloka basadi ba bangwe ka ntle bao le bona e le go bagwera ba gagwe gomme le bona ba mo phethelago tšohle tša go mo thabiša.

Mešomo ya ka ntle ga lapa

[lokiša | edit source]

Ngwetši e be e lebelelwa go phetha mešomo ya ka ntle ga lapa bjalo ka go ya medirong, kudukudu mediro ya kgoro le go ya bothokgong. Mediro ya kgoro ke mediro yeo maloko a gona a tswalanago le monna. Ge ngwetši a ka hlala, e be le le mahlabišadihlong go batswadi ba gagwe go se mo godiše gabotse le bogoboba setšhabeng. Ngwetši yeo e hlalago e be e fiwa molao wa gore a lefele dikgomo tše pedi ga palo go tšeo a nyetšwego ka tšona. Ge mosadi a nyetšwe ka dikgomo tše tharo, o be a swanetše go lefela dikgomo tše tshela ge a hlala.[1]


Methopo

[lokiša | edit source]
  1. https://wikimediafoundation.limesurvey.net/198563