Bodumedi bja setšo sa Mazulu
Bodumedi bja setšo bja maZulu bo hlama ke ditumelo le ditiro tša se moya tša batho ba maZulu ba Afrika Borwa. E swere mehuta ya go fapafapana ya medingwana yeo e kopantšhwago le diphoofolo goba dihlopha tša kakaretšo tša ditiro tša tlhago. Unkulunkulu o tšebega bjalo ka mmopi wa godimodimo. [1]
Ditumelo
[lokiša | edit source]Mmopi le borakgolokhukhu
[lokiša | edit source]Go swana le tše dingwe tša batho baso, balatedi ba ditumelo tša maZulu ba tshepela go dumela go badimo (amathonga & amadlozi) le Modimo(Unkulunkulu/uMenzi). Bodumedi bjo bo fitiswa ka dinonwane go ya ka dikokomane. Lege dintlha tša dinonwene tše di ka fapana, ka moka ga tšona di na le bokamorago bjago swana, ke ka moo lefase la batho le lefase la se moya di nyalelana ka mekgwe ya bonoge yeo e šomišwago bjalo go nyalanya mafase a. Ditema le dikamano tša mmopi "uMvelinqngi/Unkulunkulu/uMenzi, Modimo wa godimodimo le mmopi wa lefase, ba fetoga go ya le mongwa wa nonwane. [2]
UmkhuluwoMkhulu ("yo mogolo") o dirilwe kua Uhlanga, mohlaka wa mahlakanoka o mogolo, pele a fihla lefaseng. Batho ba baile mekgwa ya bona goba maitshwaro go kahlolo ya gagwe goba "kwešišo ya nnete e kgolo-kgolo".[3]
Modimo ka nako tše dingwe o hlakanywa le Modimo wa lefaufau Umvelinqangi (seo se ra gore "o be a le gona go tloga mathomong"), Modimo wa magadima, tšhikinyego ya lefase wo leina la gagwe le lengwe e lego Unsondo ebile ke morwa wa Modimo, Tate le Nomkhumbulwane, Mma.[4]
Lentšu le nomkhubulwane le ra gore yoo a fetolago sebopego go ba phoofolo. Leina le lengwe le le filwego wa godimodimo ke Umkhuluwomkhulu ke yo maatla wohle, mong wa bophelo. Badudi ba maEuropa ba be ba šomiša lentšu la Unkulunkulu go leka go hlaloša tumelo ya bona go Modimo yo alego ka gare ga Bibele go batho ba maZulu.[5]
Go ya ka Irvin Hexham(1981), "A gona bohlatse bja bodumedi go Modimo, go ya le ka tumelo ya maZulu pele ga gore maEuropa a ba tsebiše ka ga modimo", eupša baithuti ba bangwe go swana le Eileen Jensen Krige, Isaac Schapera, Axel-Ivar Berglund (1976), Hammond-Took, le John Mbiti a ba dumelelane le dinyakišišo tša Hexham. Ba ngangiša go re "Modimo wa legodimo" goba modimo wa lefaufau o be ale gona bodumeding bja maZulu ba setšo, Modimo o ba bego ba ngangiša gore o godimo ga dilo tšohle "modiri, Unkulunkulu".[6]
- Nomhoyi/ Mamlambo, modimogadi wa dinoka
- Nomkhubulwane, ka nako ye nngwe a bitšwa Mazulu Demeter, yo e lego modimogadi wa molalatladi, temo, pula le biri (yeo a e hlamilego) .
- Inkosazana, modimogadi yo mongwe wa monono
- uNgungi, modimo wa ditšhipi
- iNyanga modimogadi wa Ngwedi o tswalanywa le dingaka tšeo di bitšwago IziNyanga, lentšu nyanga ke lentšu la Sezulu la Ngwedi
- Sonzwaphi modimo wa phodiso
- Ukhulukhulwana (goba UkhuluKhukwan) naledi e le rakgolokhukhu yo a tšwago dinaleding gomme a hwetša Mazulu a bogologolo a phela bjalo ka diphoofolo e bile a se na melao. O ile a ba ruta go aga mekhukhu gomme a ba ruta melao ya godimo ya isiNtu. Lentšu le unkulunkulu le gononwa gore ke kgobogo ya lentšu umkhuluwomkhulu .
Bona gape
[lokiša | edit source]- Bodumedi bja Bantu
- Lethathamo la medimo ya Afrika
- Madumedi a setšo a Afrika
- Usiququmadevu ya go swana le yona
Dintlha le ditšhupetšo
[lokiša | edit source]- ↑ https://southafrica.co.za/religion-and-beliefs-of-the-zulu-people.html
- ↑ https://mythlok.com/Unkulunkulu/
- ↑ https://en.rattibha.com/thread/1799176208913207569
- ↑ https://oldworldgods.com/zulu/umvelinqangi-zulu-mythology/
- ↑ https://mythlok.com/nomkhubulwane/
- ↑ https://oldworldgods.com/zulu/umvelinqangi-zulu-mythology/#google_vignette
Go bala go ya pele
[lokiša | edit source]- Hexham, Irvin, ((1981) Morena wa Leratadima-Kgoši ya lefase: Bodumedi bja Setšo bja Sezulu le Tumelo go Modimo wa Leratadima, Sciences Religieuses Studies in Religion, vol. 10: 273-78) e 1 .
- Berglund, Axel-Ivar, (1976) Dipaterone tša Kgopolo le Tšhupetšo ya Sezulu, London: C. Hurst
- John S. Mbiti, Madumedi le Filosofi ya Afrika . Letoto la Bangwadi ba Afrika . Heinemann [1969] (1990) le ba bangwe.ISBN 0-435-89591-5
- Werner, Alice, Dinonwane le Dinonwane tša Bantu, Bokgobapuku bja Alexandria (1968)