Jump to content

Big Five game

Gotšwa go Wikipedia

Afrika, diphoofolo tše dikgolo tše hlano tše di tlošago ke tau, leopard, rhinoceros, temogolo, le dikgomo tša Afrika. Lentšu le ile la tšwa go bahlami ba diphoofolo tše dikgolo go bolela diphoofolo tše boima kudu go di hlola ka maoto Afrika, eupša bjale le šomišwa kudu ke baeti ba ba ratago go bona diphoofolo le bahlahla ba safari. Diphoofolo tše ke tše bohlokwa kudu, gomme di tsebja kudu mo ditšhabeng tša batho gomme di laolwa kudu Afrika.

Dipampiri tša madi tša South Africa tša ngwaga wa 1990 le tša morago ga wona di na le phoofolo e nngwe le e nngwe ya diphoofolo tše hlano tše dikgolo ka pampiring ka nngwe ya madi. Dinaga tšeo diphoofolo tše ka moka di hwetšwago go tšona di akaretša Angola, Botswana, Democratic Republic of the Congo, Eswatini, Kenya, Malawi, Mozambique, Namibia, Rwanda, Afrika Borwa, Tanzania, Uganda, Zambia le Zimbabwe.

Temogolo ya naga ya Afrika (Loxodonta africana) le temo ya naga ya naga ya Afrika (Loxodonta cyclotis) ke diphoofolo tša naga tše dikgolo kudu tše di phelago lehono. Temogolo ke diphoofolo tše di ja dimela gomme di na le letlalo le le le tiile, le se nago moriri goba le se nago moriri wo montši; molala wo molelele, wo o feto-fetogago gomme o ka swara dilo; menwana ya godimo ye melele ye melele ya ilivhere ye e telele; le ditsebe tše dikgolo tše bjalo ka sebata. Go thatafala go tsena temo godimo ga temo ka gobane le ge di kgolo kudu, di ka ipša ka meboto ye melele gomme di kgona go gwa ka lebelo go feta diphoofolo tše dingwe tša dikgolo tše hlano. Di ba kgotsofatšwe ge ba be ba šireletša bana ba tšona.

Rhinoceros ye ntsho (Diceros bicornis) le rhinoceros ye tšhweu (Ceratotherium simum) ke diphoofolo tše dikgolo tše di ja dimela tšeo di nago le dihlapi tše pedi tše di eme godimo godimo ga nko ya tšona. Rhinoceros ye ntsho e hlaloswa e le ya kotsi kudu go fela, gomme rhinoceros ye tšhweu e le kotsi yeo e batametšego, gomme ka bobedi ba utswa kudu ke batho ka tsela ye e sa molaong. Batho ba ba hlamelago diphoofolo tše dikgolo ba rata rhinoceros ye ntsho kudu go feta ye tšhweu. Bjale go na le mefuta ye e phelago ya rhinoceros kua savanna, e lego rhinoceros ye tšhweu ya bodikela bja Afrika Borwa, rhinoceros ye ntsho ya bodikela bja Bochabela, rhinoceros ye ntsho ya bodikela bja Borwa-bochabela le rhinoceros ye ntsho ya bodikela bja gare ga Borwa.

Kgomo ya Afrika (Syncerus caffer) ke phoofolo e kgolo ye e nago le dihlohlorwana. Ke yona phoofolo ya feela go tšwa go tša dikgolo tše hlano yeo e sa go tswalelwago go "kotsi" goba "e šitišwago". Kgomo ya Cape (Syncerus caffer caffer) e gopotšwa ke batho ba bantši e le ye kotsi kudu go feta diphoofolo tše dingwe tša dikgolo tše hlano. Go bolela gore dikgomo tše di tloga di thoma ka go šoma ka bohlale gomme di hlasela batho ka tšhomišo ya maano.

Tau (Panthera leo) ke phoofolo ye kgolo ya go ja nama yeo e hwetšwago Afrika le ka leboa-bophirima bja India. E na le letlalo le le khutshwane le le sootho ka moso; le mogatla wo o na le moriri; gomme banna ba na le moriri o mogolo le o boima mo godimo ga leihlo le maotong. Bjalo ka mohlola wa diphoofolo tše dikgolo tše di kgahlišago gomme tše bohlokwa mo setšhabeng, tau ke ye nngwe ya diphoofolo tše di rategago kudu tšeo batho ba di lebanago ge ba sepela ka safari.